Eşeye Bağlı Kalıtım

EŞEYE BAĞLI KALITIM

İnsanda Cinsiyet Belirlenmesi

✔ İnsanlarda 46 tane kromozom bulunur.

✔ Cinsiyet dışı karakterlerin oluşumunda görev alan genlerin bulunduğu kromozomlara otozom, cinsiyet ve cinsiyet dışı karakterlerin oluşumunda görev alan genlerin bulunduğu kromozomlara ise gonozom denir.

✔ İnsanlarda 44 otozom, 2 gonozom vardır.

✔ Erkeklerde X ve Y olmak üzere 2 çeşit gonozom varken kadınlarda 2 tane X olmak üzere 1 çeşit gonozom vardır.

✔ İnsanlarda X ve Y olmak üzere iki çeşit gonozom bulunur.

✔ Kadınlarda sadece X gonozomu bulunurken, erkeklerde her ikisi de bulunur.

✔ X ve Y gonozomları üç bölgeden oluşur. Bu üç bölgenin kalıtımı birbirinden farklıdır.

Homolog kısım (I)

Sadece Y’de olan kısım (II)

Sadece X’te olan kısım (III)

X Kromozomunun Homolog Olmayan Kısmında Taşınan Karakterler

✔ Y kromozomu üzerinde bulunmayan karakterlerdir.

✔ En önemli örnekleri kırmızı – yeşil renk körlüğü, hemofili ve kas distrofisidir.

✔ Erkeklerde görülme olasılığı daha fazladır.

Kırmızı-yeşil renk körlüğü: Kırmızı ve yeşil renklerin algılanamadığı genetik hastalıktır. X kromozomunun homolog olmayan bölgesinde çekinik olarak aktarılır.

 

Hemofili: Damar dışına çıkan kanın pıhtılaşmadığı genetik bir hastalıktır. X kromozomunun homolog olmayan bölgesinde çekinik olarak aktarılır.

Sıradaki konu: Soyağaçları

Tablet Versiyonu

Özel Ders

Sorular

1) Melez kahverengi saçlı kahverengi gözlü bir kadın ile erkeğin doğacak çocuklarının heterozigot kahvarengi gözlü ve sarı saçlı bir erkek olma olasılığı kaçtır?

 

 

 

2) Eşeye bağlı kalıtım ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Kadınlarda 2 çeşit gonozom vardır.

B) Y kromozomunun homolog olmayan bölgesinde taşınan karakterler çekinik ya da baskın farketmeksizin kadınlarda görülmez.

C) Tam renk körlüğü X ve Y kromozomunun homolog bölgesinde aktarılır.

D) İnsanlarda 44 tane otozom bulunur.

E) Sağlıklı bir çiftin doğacak çocuklarının kız olma olasılığı daima 1/2dir.

3) Babası renk körü olan renk körü hastası olmayan bir kadın ile renk körü hastası bir erkeğin çocuklarının;

a) Hasta bir kız çocuklarının olma olasılığı nedir?

b) Sağlam bir çocuklarının olma olasılığı nedir?

c) Kız çocuklarının hasta olma olasılığı nedir?

d) Bu çiftin 3 erkek çocuğu olursa üçünün de renk körü hastası olma ihtimali nedir?

4) Hemofili hastası bir erkek ile ilgili aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenemez?

A) Kız çocuklarında hastalık geni bulunur.

B) Hastalık genini annesinden almıştır.

C) Erkek çocukları hastadır.

D) Y kromozomu üzerinde hastalık genini taşımaz.

E) Bir tane hastalık geni taşır.

 

5) Kırmızı yeşil renk körü taşıyıcısı bir anne ile sağlam bir babanın 1. çocuğu renk körü, 2. çocuğu ise sağlam fenotipte olduğuna göre;
I. 1. çocukları erkektir.

II. 2. çocukları taşıyıcıdır.

III. 1. çocuk hastalık genini annesinden almıştır.

Bu ailenin çocukları ile ilgili verilenlerden hangilerinin doğruluğu kesindir?

A) Yalnız I            B) Yalnız II            C) I ve III
             D) II ve III              E) I, II ve III