Önceki konu: Sitoplazma

Çekirdek - Ökaryot Hücrelerin Karşılaştırılması

3) ÇEKİRDEK

 

✔ Ökaryot yapılı hücrelerde genetik maddeyi taşıyan hücre kısmıdır.

✔ Prokaryot hücreli canlılarda ve olgun alyuvar hücrelerinde bulunmaz.

Dört temel kısımdan oluşur.

1) Çekirdek Zarı

✔ Çekirdek içeriğini sitoplazmadan ayıran çift katlı zardır.

✔ Yapısı hücre zarı ile aynıdır. Ancak yapısında bulunan porların genişliği hücre zarının porlarından daha büyüktür. Bu nedenle hücre zarından geçemeyen birçok molekül çekirdek porundan geçebilir.

✔ Endoplazmik retikulum tarafından oluşturulmuştur. Endoplazmik retikulum doğrudan çekirdek zarına bağlıdır.

✔ Çekirdek zarını oluşturan endoplazmik retikulum granüllü endoplazmik retikulum ise zarın dış yüzeyinde ribozom bulunur.

✔ RNA molekülü ve ATP çekirdek porundan geçebilirken DNA geçemez.

2) Çekirdek Sıvısı (Çekirdek Plazması)

✔ Çekirdeğin içini dolduran sıvıdır.

✔ Yapısı sitoplazmaya benzerdir. Ancak sitoplazmadan daha yoğun bir sıvıdır. İçinde DNA, RNA ve inorganik, organik maddeler bulunur.

 

3) Çekirdekçik

✔ Çekirdeğin içinde bulunan belirgin koyu bölgedir.

✔ Çekirdek sıvısından zar ile ayrılmamıştır.

✔ Çekirdek sıvısı içindeki DNA moleküllerinin yoğunlaştığı bölgelerdir.

✔ Yapısında bulunan DNA molekülleri rRNA ve ribozom yapısına katılan proteinlerin üretiminden sorumludur. Bu yapılar birleştirilerek ribozomal alt birimler oluşturulur.

✔ Ribozom üretiminden sorumlu olduğundan protein sentezini çok fazla gerçekleştiren hücrelerde çok sayıda çekirdekçik bulunur.

4) Kromatin İplik

✔ Çekirdek sıvısı içinde bulunan genetik maddedir.

✔ DNA molekülleri çekirdek içinde paketlenirken histon adı verilen özel proteinlerle sarılır ve nükleozom yapısını oluşturur.


                                             DNA + Histon = Nükleozom

 

✔ Nükleozomlar bir araya gelerek kromatin iplik halini alır.

✔ Kromatin iplikler düzensiz ipliklerdir. Çekirdek içindeki genetik maddenin doğal görüntüsüdür.

✔ Hücre bölünmesi sırasında DNA miktarı iki katına çıkar (Replikasyon). Kromatin iplikler kısalıp kalınlaşarak kromozom halini alır. Kromozomun varlığı hücrenin bölünmekte olduğunun kanıtıdır.

Kromozom

✔ Hücre bölünmesi sırasında genetik maddeyi taşıyan yapıdır. İki kat genetik madde taşır.

✔ Bir kromozom birbirinin aynısı olan iki kromatitten oluşur. Bu kromatitlere kardeş kromatit denir. Bunlar birbirine sentromer ile bağlanır.

✔ İnsan: 46     Soğan: 16     Eğrelti Otu: 500    Moli Balığı: 46

kromozoma sahiptir.

✔ Aynı tür olan canlıların kromozom sayıları aynıdır. (Genellikle)
✔ Farklı türde canlıların kromozom sayıları aynı olabilir. Sayıların aynı olması canlıların birbirine genetik olarak benzer olduklarını göstermez.
✔ Kromozom sayılarına bakılarak canlılar arasında ilişki kurulamaz.

Tablet Versiyonu

Özel Ders

Sorular

1) Çekirdekte aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

A) DNA                 B) Sentrozom              C) ATP
            D) Ribozom                E) RNA

 

2) Kromozom ile ilgili olarak,
I. Aynı türden canlıların kromozom sayısı aynıdır.

II. Farklı türden canlıların kromozom sayısı farklıdır.

III. Kromozom sayısı benzer olan canlıların genetik yapıları da benzerdir.

Verilen açıklamalardan hangileri yanlış olabilir?

A) Yalnız II               B) Yalnız III               C) I ve II
              D) II ve III                    E) I, II ve IIII

 

3) I. Kromatin iplik
    II. Kromatit

    III. Kromozom

Bir hücrede bulunabilen genetik materyal formlarından hangisinin hücrede tespiti, hücrenin bölüneceğine kanıt oluşturur?
A) Yalnız I                B) Yalnız II                C) Yalnız III
              D) I ve II                      E) II ve III

4) Bitki hücrelerinde bulunabilen;
I. Lökoplast

II. Peroksizom
III. Koful

Organellerinden hangileri bitki ve mantar hücrelerinde de bulunur?

A) Yalnız II                  B) Yalnız III              C) I ve II
                    D) II ve III                E) I, II ve III

 

 

5) Genç ve yaşlı bitki hücreleri arasında aşağıdakilerden hangisi bakımından farklılık yoktur?
A) Hücre boyutu

B) Çekirdek büyüklüğü

C) Metabolizma hızı

D) Hücre çeperinin yapısı

E) Hücre zarının yapısı

6) Sitoplazmasında sentrozom bulunan bir hücre için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

A) Alg hücresidir.

B) Bölünebilen bir hücredir.

C) Bölünemeyen bir hücredir.

D) Zarlı organellere sahiptir.

E) Peptidoglikan yapılı hücre çeperi vardır.

 

7) Aşağıdaki hücrelerden hangisinin depo polisakkariti farklıdır?

A) Yaprak hücresi               

B) Mantar hücresi
C) Kas hücresi                    

D) Arke hücresi
E)  Karaciğer hücresi

Selin Hoca YouTube kanalında ve selinhoca.com üzerinde bulunan tüm materyaller (video, ders notları, logo) telif hakları Selin Akay Yenilmez ve

Ali Rifat Yenilmez'e aittir.  Materyallerin ticari olarak başka yerlerde kullanılması durumunda  yasal işlem başlatma hakkı saklı tutulmaktadır.

Bu site en iyi performansı Google Chrome tarayıcıda vermektedir.

  • Twitter
  • YouTube
  • Instagram