İNSANDA SİNİR SİSTEMİ - OMURİLİK

OMURİLİK

✔ Omurga içerisinde beyinden aşağı doğru uzanan merkezi sinir sistemi bölümüdür.

✔ Beyne giriş yapan sinirlerin çapraz yaptığı yerdir.

✔ Omuriliğin yapısında beyinde olduğu gibi beyin zarları ve BOS bulunur.

✔Dış kısmı ak, iç kısmı boz maddeden oluşmuştur.

✔Boz maddeden iki çift sinir çıkar. Bu sinirlerden dorsalde (sırt) olanlar duyu nöronu, ventralde (ön) olanlar motor nöronudur. İç tarafında ise ara nöronlar bulunur.

​

Görevleri

✔Dış ortamdan gelen uyarıların oluşturduğu impulsları beyne iletir. Beyinden gelen  uyarıları ise çevresel sinir sitemine (ÇSS) ileterek tepki organlarının cevap vermesini  sağlar. (Beyin ile MSS arasındaki iletişimi sağlar.)

✔Refleksleri yönetir.

✔Alışkanlık haline gelmiş davranışları kontrol  eder.

✔ Alışkanlık davranışları alışkanlık haline gelmeden önce beynin kontrolündedir. Davranışlar alışkanlık  haline geldiğinde omurilik tarafından kontrol edilir. Alışkanlık hareketi devam ederken bir hata olursa beyin devreye girer. Hata düzeltildikten sonra yeniden omurilik tarafından yönetilir.​​

​​

Refleks

✔ Vücudun bilinç dışı ve anlık olarak verdiği tepkilerdir.

✔ İki çeşittir.

Kalıtsal Refleks: Doğuştan gelir. Öğrenilerek gerçekleştirilen olaylar değildir.

Bebeklerin parmaklarını emmesi
         Göze bir cisim geldiğinde göz kapağının kapatılması
         Diz kapağına vurulunca dizin hareket etmesi…

Kazanılmış Refleks: Öğrenilme sonucunda alışkanlık haline gelmiş olaylardır.

Müzik aleti çalmak
         Dans etmek
         Örgü örmek…

​

Refleks Yayı

✔ Bir refleksin oluşumunda impulsun izlediği yola refleks yayı denir.

Bir refleks yayında;

1) Reseptör uyarılır. Duyu nöronunda impuls oluşur.

2) Duyu nöronu impulsu omuriliğe taşır.

3) İmpuls omurilik içindeki ara nörona taşınır.

4) İmpuls, ara nörondan motor nörona iletilir.

5) Motor nöron, impulsu cevabı gerçekleştirecek tepki organına iletir. Böylece refleks yayı tamamlanmış olur.​

​

✔ Refleks yayı ikili ve üçlü olmak üzere iki şekilde olabilir.

✔ İkili refleks yayında ara nöron yoktur. Sadece motor ve duyu nöronu vardır. Bu durum daha hayati olaylarda görülür. Örneğin, düşmek üzere olan birinin kendini korumaya çalışması sırasında ikili refleks görev alır.

✔ Üçlü refleks yayında ise duyu, motor ve ara nöron bulunur.

✔ Sıcaklık ya da acının hissedilmesi normalde beynin görevidir. Omurilik sadece buna anlık cevap verilmesi gerektiğinde refleksi gerçekleştirir. Bilerek sıcağa  yaklaştığımızda kontrol beyindedir. Bu bir refleks değildir. (Omurilik de beynin  kontrolündedir.)​​

​