.png)
DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ - KASLAR
KAS DOKU
✔ Kaslar, vücudun şeklinin korunmasında ve desteklenmesinde görev yapar.
✔ Eklemlerin birbirine bağlanmasını ve hareketini sağlar.
✔ Kimyasal enerjiyi mekanik enerjiye dönüştürür.
✔ Kas hücrelerinin hücre zarına sarkolemma, sitoplazmasına sarkoplazma, endoplazmik retikulumuna sarkoplazmik retikulum (DER) ve mitokondrisine de sarkozom denir.
✔ Sitoplazmasında miyofibriller bulunur. Miyofibriller kasılmayı sağlar. Aktin ve Miyozin proteinlerinden oluşur.
Kas Doku Çeşitleri
Çizgili Kas (İskelet Kası)
✔ Vücudun iskelet sistemiyle birlikte hareketini sağlar.
✔ Hücreleri uzun, ince, silindir şeklinde olup çok çekirdeklidir.
✔ Oksijenli solunum ve laktik asit fermantasyonu yapar.
✔ Miyofibriller enine bantlaşma yapar.
✔ Miyoglobin içerdiklerinden renkleri kırmızıdır. (Oksijen depolayan pigment)
✔ Beyin kontrolünde, isteğimize bağlı somatik sinirlerin denetimiyle çalışır. (MSS) Yalnız sinir yoluyla uyarılır
✔ Düz kaslara göre daha hızlı çalışır, daha çabuk yorulurlar.
✔ Eklem bacaklılarda ve omurgalılarda görülür.
Düz Kas
✔ Hücreleri mekik şeklinde ve tek çekirdeklidir.
✔ Miyofibriller bantlaşma yapmamışlardır.
✔ Oksijenli solunum yaparlar.
✔ Miyoglobin içermediklerinden açık renkte görünürler.
✔ İsteğimiz dışında hareket ederler ve otonom sinir sistemi tarafından kontrol edilirler.
✔ Çizgili kaslara göre yavaş çalışır, daha geç yorulurlar.
✔ Eklembacaklılar hariç omurgasızlarda ve omurgalılarda organların etrafında bulunur.
Kalp Kası
✔ Yapı olarak çizgili kasa, çalışma olarak düz kasa benzer.
✔ Düzgün silindirik yapılı ve dallanmalar ile birbirine bağlamış kas yapılarıdır. Tek ya da iki çekirdekli olabilirler.
✔ Miyofibriller bantlaşma gösterir.
✔ Oksijenli solunum yaparlar.
✔ Miyoglobin taşıdıklarından kırmızı renkte gözükürler.
✔ Sadece kalpte bulunur.
✔ Otonom sinir sistemi tarafından kontrol edilir. İstemsiz çalışırlar.
✔ Çalışması hızlı ancak ritmik şekildedir.
KAS İSKELET İLİŞKİSİ
İskelet kasları kemiklere sıkı bir bağ dokusu ile bağlanır. Bunlara kas kirişi veya tendon denir.
İskelet sistemi posteri
Antagonist Kaslar: Birbirine zıt çalışan kaslardır. Biri kasılırken diğeri gevşer.
Örnek: Kol ve bacaklardaki kaslar
Sinerjit Kaslar: Aynı anda kasılıp aynı anda gevşeyen kaslardır:
Örnek: Karın ve sırt kasları
Çizgili Kasların Çalışma Mekanizması
✔ Herhangi bir kasın uyarılması için belirli bir şiddette uyartının kasa ulaşması gerekir.
✔ Sinir hücreleri gibi ya hep ya hiç kuralına göre çalışırlar. Kasın tepki oluşturması için gerekli en düşün uyarı şiddetine eşik değeri denir.
✔ Tepki oluşumuna yetecek bir uyaran nedeni ile kasta meydana gelen değişiklikler üç evrede gerçekleşir. Kasın, kasılıp gevşeme sürecinde gerçekleşen evrelerin tümüne kas sarsı (kasıl sarsılma) denir.
I. Bekleme (Gizil) Evresi: Kasın uyarılması ile kasılmanın başlamasına kadar geçen sürenin olduğu evredir.
II. Kasılma Evresi: Kasın kasıldığı evredir.
III. Gevşeme Evresi: Kasın gevşeyerek eski haline döndüğü evredir. Kas gevşedikten sonra yeniden uyarılana kadar dinlenir.
Fizyolojik Tetanoz: Kasa kısa aralıklar ile çok fazla uyarı verilirse kas gevşeme evresini gerçekleştiremeden kasılı kalır. Bu durumda kas esnekliğini kaybeder ve sertleşir. Buna fizyolojik tetanoz denir.
Kas Tonusu: Kaslar, vücut duruşunu düzenlemek ve gelen uyarılara hemen cevap verebilmek amacı ile dinlenme durumunda bile bir miktar kasılı kalır. Bu durum orta beyin tarafından kontrol edilir. Buna kas tonusu denir.