BİTKİSEL HORMONLAR

✔ Canlılarda bulunan hormonlar, vücudun belirli bir kısmında üretilip farklı bölgelere taşınan ve orada özgül reseptörlere bağlanarak hedef hücrelerin ve dokuların ilgili olaya tepki vermesin sağlayan faktörlerdir.

✔ Bitki hormonları kök ve gövde uçlarındaki meristematik dokularda, tohumda, meyvede ve genç yapraklarda üretilir. Çeşitli şekillerde diğer dokulara taşınırlar.

Bitkisel hormonlar kitabı

✔ Bitkisel hormonların bazıları bitki büyümesini artırıcı etki gösterirken bazıları azaltıcı etki gösterir.

✔ Büyümeyi artırıcı eki gösterenler oksin, sitokinin ve giberellin; büyümeyi azaltıcı yönde etki gösterenler ise absisik asit ve etilendir.

​

Büyümeyi Teşvik Eden Hormonlar

Oksin

✔ Bitkide büyümeyi ve gelişmeyi uyaran en önemli hormondur.

✔ Embriyo, apikal meristem ve genç yapraklarda üretilir.

✔ Doğrudan ışık almayan bitki bölgelerinde daha fazla sentezlenir. Bu nedenle asimetrik büyümeye neden olur. Yönelme (Tropizma) hareketlerini oluşturur.

✔ Apikal dormansinin devam etmesini sağlar.

Sitokinin

✔Köklerde sentezlenir.

✔ Hücre bölünmesini uyarır. Oksinle beraber farklılaşmayı sağlar.

✔ Yanal tomurcuk büyümesini hızlandırır.

✔ Apikal dormansinin ortadan kalkmasını sağlar.

Giberellin

✔ Apikal meristem, genç yapraklar ve embriyoda üretilir.

✔ Tohumun çimlenmesini uyarır. (Dormansiyi kaldırır.)

​

Büyümeyi Engelleyen Hormonlar

Absisik asit

✔ Yapraklar, gövde, kök ve meyve de sentezlenir.

✔ Uygun olmayan koşullarda tohumun çimlenmesini engeller. Tohumda uyku halinin (dormansi) devamını sağar.

✔ Su kaybının önlenmesi için stomaların kapanmasını sağlar.

✔ Çevre şartları uygun olduğunda ABA miktarı azalır, Giberellin miktarı artar ve tohum çimlenir.

Etilen

✔ Olgunlaşan meyve, yaşlanan yaprak ve çiçeklerde üretilir.

✔ Gaz halindeki hormondur. Sadece üretildiği bitkiyi değil, etraftaki bitkileri de etkiler.

✔ Kuraklık, su baskını ve enfeksiyon gibi streslere cevap vermek amacıyla üretilir.

✔ Yaprak sararması ve meyve olgunlaşmasında etkilidir.

✔ Kök büyümesini engeller.

✔ Yaprak dökülmesini sağlar.

✔ Meyvede nişastanın şekere dönüşmesini sağlar.

​

Bitkilerde yer değiştirme hareketi görülmez. Bir uyarı geldiğinde durum değiştirme hareketi görülür. Durum değiştirme hareketine irkilme denir.

✔ İrkilme uyaranın yönüne bağlı olursa tropizma ya da yönelme, uyaranın yönüne bağlı değilse nasti ya da ırganım hareketi denir.