Önceki konu: Dişi Üreme Sistemi

Erkek Üreme Sistemi

ERKEK ÜREME SİSTEMİ

Erkek üreme sistemi;

✔ Sperm hücresinin üretilmesi

✔ Spermlerin dişi vücuduna aktarılmasında görevlidir.

 

1) Testisler (Er bezi)

✔ Penisin sağ ve solunda olmak üzere iki tanedir.

✔ İçinde seminifer tüpçükleri bulunur. Bu yapılar içerisinde bulunan spermatogonyumlar sperm hücrelerinin üretimesini sağlar.

✔ İçinde bulunan leydig hücreleri, testosteron hormonu salgılar.

✔ İçinde bulunan sertoli hücreleri spermlerin beslenmesini sağlar ayrıca inhibin hormonu üretir.

 

2) Epididimis

✔ Spermlerin hareket ve dölleme yeteneği kazandırılmasını sağlar.

 

3) Vas deferans

✔ Spermlerin depolanmasını ve penise aktarılmasını sağlar.

4) Yardımcı bezler

✔ Bir çift cowper bezi, bir çift seminal kese ve bir tane prostat bezinden oluşur.

✔ Bu üç bez seminal sıvıyı üretir.

✔ En büyük yardımcı bez prostat bezidir. İdrar ile spermin karışmasını önler.

 

Seminal Sıvı:

✔ Spermlerin beslenmesini ve hareket etmesini sağlar.

✔ Dişi üreme sistemi içerisinde spermlerin bir süre hayatta kalmasını sağlar.

5) Penis

✔ Spermlerin ve idrarın dışarı atıldığı yerdir.

✔ İçerisindeki kanala üretra denir. Üretra hem boşaltım sisteminin hem de erkek üreme sisteminin sonudur.

 

SPERMATOGENEZ

✔ Spermatogonyumların mayoz ile sperm üretmesidir.

✔ Ergenlik ile başlar antropoza kadar devam eder.

✔ Her ay binlerce sperm oluşturulabilir.

1) Seminifer tüpçükleri içerisinde bulunan spermatogonyumlar mitoz bölünme ve farklılaşmalar ile primer spermatositler oluşur.

 

2) Primer spermatositler ergenlik ile birlikte mayoz bölünmeye başlarlar. Mayoz I sonucunda iki tane sekonder spermtosit oluşur.

 

3) Sekonder spermatositler mayoz II ile toplamda 4 tane spermatid oluşturur. Spermatidler döllenme ve hareket yeteneği olmayan gametlerdir.

 

4) Spermatidler, epididimis içerisine giderek burada dölleme ve hareket yeteneği kazanır. Böylece sperm hücreleri oluşur.

Sperm Hücresinin Yapısı

✔ Baş, boyun ve kuyruk kısmında oluşur.

✔ Baş kısmında n kromozomlu çekirdek ve akrozom bulunur.

✔ Akrozom, bol miktarda sindirim enzimi içerir. Yumurta hücresinin zarının erimesini sağlar.

✔ Boyun kısmında bol miktarda mitokondri bulunur. Bu mitokondriler kuyruk kısmındaki kamçının hareketi için gerekli olan enerjiyi üretirler.

✔ Baş ile boyun kısmının ortasında sentrozom bulunur. Döllenmeyle beraber bu sentrozom zigotun sentrozomu haline gelir.

Erkek Üreme Sistemi Hormonları

GnRH: Hipotalamus tarafından salgılanarak hipofiz bezinin ön lobundan FSH ve LH salgılanmasını sağlar.

 

Hipofiz Hormonları

 FSH: Hipofiz bezinin ön lobundan salgılanır. Seminifer tüpçüklerini uyararak spermatogenezi başlatır.

 LH: Hipofiz bezinin ön lobundan salgılanır. Leydig hücrelerini uyararak testosteron hormonu salgılatır.

 

Testosteron

Testislerde bulunan leydig hücrelerinden salgılanır. Spermlerin olgunlaştırılmasını ve ikincil eşey karakterlerinin oluşturulmasını sağlar. Negatif geri bildirim ile FSH, LH ve GnRH salgılarını azaltır.

 

İnhibin Hormonu

Testis içerisindeki sertoli hücreleri tarafından salgılanarak FSH hormonunun salgılanmasına engel olur. (Negatif geri bildirim)

DÖLLENME

✔ Yumurta ve sperm hücresinin bir araya gelerek kaynaşmasına döllenme denir.

✔ Döllenme sonucunda oluşan 2n kromozomlu hücreye zigot denir.

✔ İnsanlarda üretilen yumurta hücresi fertilizin maddesi salgılayarak spermleri kendine çeker.

✔ Spermlerden bir tanesi zona pellusidayı geçip hücre zarına ulaştığında zona pellusida sertleşerek diğer spermlerin içeri girmesine engel olur.

✔ Yumurta içerisine spermin sadece çekirdek ve sentrozomu girer.

 

Zigotun sentrozomu spermden, mitokondrisi yumurtadan gelir.

 

✔ Kadında birden fazla yumurta hücresi üretilmiş ve bu hücreler ayrı ayrı döllenmişse bu durumda çoğul gebelikler oluşur. Ancak oluşan yavruların genetik yapsı birbirinden farklıdır. Örn: Çift yumurta ikizi

Tablet Versiyonu

Özel Ders

Sorular

1) Sperm hücrelerinin üretilip erkek üreme sisteminin dışına çıkartılması sürecinde aşağıdaki yapılardan hangisi görev almaz?

A) Prostat Bezi           B) Üretra              C) Üreter
                D) Epididimis            E) Testis 

 

 

2) Mayoz bölünmeler ile üreme ana hücrelerinden n kromozomlu gametlerin oluşturulmasına gametogenez denir. Gametogenez dişilerde oogenez, erkeklerde spermatogenez olarak gerçekleşir.

Oogenez ve spermatogenez için,
I. Oluşan gametlerin yapısı

II. Oluşan gamet sayısı

III. Oluşan gametlerin kromozom takım sayısı

verilenlerden hangisi ortaktır?

A) Yalnız II               B) Yalnız III             C) I ve II
                D) II ve III                  E) I, II ve III

3) Aşağıdaki hormonlardan hangisi hipofiz bezinin ön lobundan salgılanarak spermatogenezin gerçekleşmesini sağlar?

A) Testosteron       B) GnRH          C) FSH
                  D) LH                     E) İnhibin Hormonu

4) I. Spermatidlerin sperm haline gelmesini sağlamak

    II. Sperm ile yumurta hücrenin döllenmesini sağlamak

    III. İkincil eşey karakterlerinin oluşmasını sağlamak

Yukarıda verilenlerden hangisi testosteron hormonunun görevidir?

A) Yalnız I             B) Yalnız III           C) I ve II
                 D) I ve III                E) I, II ve III